„Nie ma nic w umyśle, czego by przedtem nie było w zmysłach.”

Tak mawiał Arystoteles. I to jest fakt. Dzięki kanałom zmysłowym odbieramy różnorodne bodźce, niosące informacje do naszego ośrodkowego układu nerwowego. Ale ile dokładnie mamy zmysłów? Które z nich pełnią fundamentalną rolę w naszym życiu? Które są najważniejsze dla prawidłowego rozwoju każdego dziecka?

Processed with VSCO with a6 preset

Podstawy prawidłowego rozwoju dziecka

Prawda jest taka, że mały człowiek, dla prawidłowego rozwoju powinien:
 poznawać własne ciało,
 eksplorować otoczenie, w którym żyje,
 zdobywać wiedzę o otaczającym świecie.
I wszystkie te informacje są mu dostarczane właśnie poprzez zmysły. Okazuje się jednak, że jest ich więcej niż powszechnienie znana „arystotelowska piątka”, czyli: wzrok, słuch, węch, dotyk i smak.

Jakie znamy zmysły?

Wyróżniamy 5 zmysłów, które odbierają bodźce z otoczenia:
 dotyk,
 słuch,
 wzrok,
 powonienie,
 smak
A także te, które odbierają informacje z głębi naszego ciała:
 zmysł równowagi,
 czucie ułożenia i ruchów ciała (propriocepcję)

Processed with VSCO with a6 preset

Które zmysły są najważniejsze?

Różnorodne i systematyczne bodźce są podstawą dojrzewania naszego układu nerwowego. Zatem stymulowanie wszystkich układów zmysłowych jest kluczowe dla harmonijnego rozwoju dziecka. Trzeba pamiętać o wszystkich zmysłach by oferować najmłodszym zróżnicowane i zrównoważone aktywności i doznania. Natomiast szczególną uwagę warto przyłożyć do 3 z nich:

 DOTYK
 RÓWNOWAGA (tzw. układ przedsionkowy)
 PROPRIOCEPCJA (tzw. czucie głębokie).

Okazuje się, że są to 3 podstawowe, najbliższe nam układy sensoryczne, które bardzo intensywnie rozwijają się już w okresie prenatalnym oraz w pierwszych latach życia dziecka. Najważniejszy z nich jest dotyk – istotny przy zbieraniu informacji z otoczenia, a także przy budowaniu więzi z bliskimi. Układ przedsionkowy zwany równoważnym odpowiada za nasze relacje z grawitacją. Jest związany ze wszystkimi układami sensorycznymi i dlatego często nazywamy go – zawiadowcą procesów integracji sensorycznej. Bardzo ważna i często niedoceniana jest także propriocepcja, gdyż poprzez mocny docisk, ugniatanie, masażyki czy siłowanki można szybko i zdecydowanie obniżyć poziom stresu i ułatwić najmłodszym samoregulację.

Stąd tak istotne by zaopiekować się wszystkimi wymienionymi układami zmysłowymi, zwłaszcza u najmłodszych, do trzeciego roku życia. Jest to okres szczególnej plastyczności i wrażliwości mózgu, dlatego warto o tym pamiętać.

Aleksandra Charęzińska– Ekspert od sensoryki, główny konsultant Sensorysi,  pedagożka, terapeutka integracji sensorycznej, specjalistka diagnozy i terapii pedagogicznej

Porady Sensoryka